Maandblad Argument

Uitgave van maart 2008

Artikel ingezonden door het VSOA - Defensie

SLFP-Syndic
Lozenberg 2 · 1932 Zaventem
Secretariaat : Tél. : 02 223 57 01 · Fax : 02 219 02 15
Email : syndic@syndic.be · Website : www.syndic.be

VSOA-Syndic-voorzitter Marc De Ceulaer heeft suggestie voor nieuwe minister van Defensie:

"Verplichte legerdienst, ook voor vrouwen"

Met het aantreden van een nieuwe minister van Defensie heeft Marc De Ceulaer, de voorzitter van onze militaire vakbond VSOA-Syndic alvast één suggestie voor Pieter De Crem: de herinvoering van de verplichte legerdienst, ook voor vrouwen. "Het wordt hoogtijd dat de politici nu eens eindelijk zeggen waar ze met het Belgisch leger naartoe willen."

foto Marc De Ceulaer

Pieter De Crem (CD&V) is nogal tumultueus aan zijn ministerschap begonnen: het verbreken van een aankoopcontract van kanonnen, zijn uitspraken over de nucleaire capaciteit in Kleine-Brogel. Men had het altijd over de 'fratsen' van zijn voorganger André Flahaut (PS). Zitten we opnieuw met een grapjas op defensie?

Marc De Ceulaer:
"Ik denk het niet. Flahaut en De Crem zijn twee totaal verschillende mensen. Wat die twee voorbeelden betreft die u aanhaalt: we staan achter de beslissing van De Crem om dat kanonnencontract terug te schroeven. Defensie vroeg dat soort van kanonnen niet omdat ze niet ver genoeg schoten. Ik heb de indruk dat De Crem meer luistert naar de behoeften van de militairen. Indien hij die attitude blijft aanhouden, is dit prima. Maar je moet je natuurlijk vervolgens afvragen: waar gaan we naartoe met ons leger? Elke minister van Defensie heeft zijn plan en voert dit soloslim uit. Resultaat: iemand als Flahaut beschouwde het leger zo een beetje als zijn persoonlijke speeltuin. Dat kan toch niet de bedoeling zijn. Ik hoop dus dat de nieuwe minister van Defensie een duidelijk beeld heeft van de toekomst van ons leger. Als ik De Crem hoor zeggen dat hij terug naar meer risicovolle buitenlandse operaties wil gaan, ja dan legt hij zijn ambitie hoger. En in die redenering koop je inderdaad geen kanonnen die op het terrein helemaal niet effectief blijken te zijn. Het wordt hoogtijd dat na dertig jaar van reorganiseren en herdefiniëren van de opdrachten van de krijgsmacht de politiek nu eens eindelijk zegt waar hij met het leger naartoe wil."

U spreekt van een soort van hervormingsmoeheid bij het leger?

"Ik ben niet tegen veranderingen, maar ik merk wel dat de mensen moegestreden zijn omdat niemand hen zegt waar men met hen heen wil. Flahaut sloot kazernes in Vlaanderen, wel ik geef je op een blaadje dat De Crem er in Wallonië zal sluiten. De hamvraag is: waar gaan we heen en dat blijkt elk jaar meer en meer een probleem te worden. Precies het antwoord op die vraag is nodig om wat rust en stabiliteit te brengen voor de militair en zijn of haar gezin."

Gaat de minister nog andere zaken herbekijken?

"Hij gaat zeker het materiaal in zijn geheel bekijken. Aankopen dient men te laten bepalen door de gebruikers. Bestellingen die alleen geplaatst worden omwille van economische compensaties zijn onaanvaardbaar en kunnen zelfs een gevaar betekenen voor de veiligheid van onze troepen. Wie voor meer risicovolle buitenlandse operaties kiest, moet ook de consequenties ervan goed inschatten. Militairen zelf zijn daar heel consequent in. 'Dit is toch ons beroep met alle risico's vandien,' zeggen ze terecht. De politiek is natuurlijk als de dood voor militairen die in een lijkenzak terug komen. Meer buitenlandse opdrachten betekent ook afstappen van de opvatting 'minimum maar voldoende' wat betreft het ter beschikking stellen van materiaal aan onze troepen. De politieke wil moet aanwezig zijn om het Belgisch leger voluit in een groter geheel, zoals het Eurocorps, te laten functioneren. En we investeren daar in. Kortom: België moet zich eens goed bezinnen:
'Willen we nog een leger en zo ja hoe moet dat er dan uit zien?'

De Crem twijfelt ook aan het nieuw personeelsstatuut: het GLC of het gemengd loopbaanconcept. Gaat hij ook dat terugschroeven?

"De Crem is van mening dat dit concept niet dé oplossing is voor de personeelsproblemen van de strijdkrachten. Bijvoorbeeld om de leeftijdspiramide gezond te maken en een actief strijdbaar leger op te bouwen. Hij ziet het eerder als een afvloeiingssysteem, maar twijfelt aan de garanties op het vlak van de instroom van nieuwe krachten. Er komen wel genoeg nieuwe mensen binnen, maar we kunnen ze niet houden. In vier maanden tijd wordt een kandidaat omgevormd tot een militair. Dat gaat niet zo snel en sommigen haken dan ook voortijdig af. Hoe verloopt de recrutering? Iemand meldt zich aan in een provinciehuis van Defensie. Men krijgt daar een uitleg over alle mogelijkheden om een 'Rambo in spe' te worden. Stel dat je de vier maanden opleiding overleeft, dan vertrek je naar je eenheid en denk je "ha, nu gaat de actie beginnen". Maar wat gebeurt er: je belandt achter een bureau om papieren in te vullen. Dan zijn de desillusie en de frustratie natuurlijk heel groot."

Vandaar dat De Crem nu op de proppen komt met de vrijwillige legerdienst?

(gevat) "Ja, maar de vrijwillige legerdienst is geen succes, hè. Slechts 14 kandidaten hebben zich aangemeld. U hoort het goed. Veertien! Dit systeem werkt dus niet. Waarom zou je als vrijwilliger bij het leger gaan als je als actieve meer loon kan krijgen? Eén van de voorgangers van De Crem, Leo Delcroix, heeft de legerdienst in 1993 afgeschaft. Ik hoor nu opnieuw stemmen opgang maken die vinden dat de verplichte legerdienst toch nog niet zo slecht was. Ik persoonlijk vind de legerdienst op dit ogenblik een gemis. De legerdienst was toch voor veel jongeren een soort van verlengstuk van de opvoeding die ze van hun ouders thuis kregen. Jongeren kregen bij het leger de kans om vrij hun verantwoordelijkheid te nemen en daar ook op te worden afgerekend. Ik ben van oordeel dat door dit gemis het ook vaak zo slecht gaat met jonge mensen. Ik wil verder gaan dan de vrijwillige legerdienst en vraag opnieuw de invoering van de verplichte legerdienst, ook voor de vrouwen."

Intussen is het leger wel op zo'n manier georganiseerd dat de miliciens van vroeger er niet meer thuishoren. Hoe ziet u de herinschakeling van de verplichte legerdienst dan?

"Je slaat de nagel op de kop. Indien je de verplichte legerdienst opnieuw invoert, moet je natuurlijk het huidige beleid van defensie koppelen aan die legerdienst. We mogen dan niet terugkeren naar de situatie dat specialisten als milicien compleet voor verkeerde taken werden ingezet. Je kent de verhalen van de ingenieur die in de keuken staat. De juiste mensen op de juiste plaats op een competente wijze inschakelen, dat moet er dan gebeuren, met de bedoeling om het rendement te verhogen."

Denkt u dat minister De Crem de verplichte legerdienst gaat invoeren, juist iets wat zijn voorganger en partijgenoot Leo Delcroix heeft opgeheven?

"Da's de juiste vraag. Maar De Crem heeft altijd gewerkt aan de vrijwillige legerdienst. We zullen zien."

Foto Marc De Ceulaer

Als we alles samenvatten: het kan met De Crem alleen maar beter?

"Dat is het voordeel van iemand die zo'n erfenis als deze van Flahaut krijgt. Ik hoop dat het beter wordt, want men heeft te lang aangemodderd. Wie te lang met het onderhoud van zijn wagen wacht, staat op een dag stil langs de kant. Dat is ook mijn vrees voor wat betreft de toekomst van het Belgisch leger."

Dus u bent niet zo optimistisch?

"Dat zeg ik niet. Ik wacht af wat de minister in zijn lade heeft en wat de nieuwe regering van plan is. Als De Crem vooruit wil met het Belgisch leger dan zullen we hem daarin steunen, voor zover het kadert binnen onze wensen natuurlijk."

U hebt een eerste gesprek met de minister gehad. Hoe staat hij tegenover de militaire vakbonden?

"Hij straalde toch wat wantrouwen uit, maar da's normaal voor een nieuwe minister. Nogmaals, hij krijgt een zware erfenis. En dat zal wel wegen. Hij was zeer open. Maar de grote vraag is: wie zijn zijn raadgevers? Neem nu zijn zogenaamde uitschuiver over de nucleaire capaciteit in Kleine-Brogel. De Crem heeft daar absoluut niets verkeerds gezegd. Maar zijn adviseurs hadden er hem wel moeten op wijzen daar helemaal niets over te zeggen. Men heeft hem echter op een open mes laten lopen. Maar goed: hij vindt de vakbonden heel belangrijke partners. Zo wil hij een nieuw sectoraal akkoord afsluiten."

Met daarin?

"Oh, het gaat om eisen zoals de herziening van ons syndicaal statuut, politieke rechten van de militair, het recht op betogen, het vergoedingssysteem . . . ".

En is er daar geld voor? Onlangs werd bekend dat door financieel wanbeheer er op defensie tot 2012 ongeveer 'nul' beleidsruimte is. Het budgettair kader van het Strategisch Plan wordt almaar ingeperkt en de personeelskosten verhogen.
Na elk begrotingsconclaaf moet defensie besparen, ten voordele van andere departementen. Mooi is toch anders?

(heel fors)"Het leger moét geld bijkrijgen! De minister moet duidelijk maken dat hij met het huidig budget niet toekomt. Met de minister van Financiën bestaat een akkoord om de opbrengsten van de verkoop van militaire gebouwen te herinvesteren en niet gewoon naar de schatkist te laten vloeien. Wat de personeelskost betreft, stellen we voor om dit eens te laten bekijken door specialisten. Met enige zin voor creativiteit is er wellicht veel mogelijk. Een voorbeeld: de 3.500 afvloeiingen waar men aan denkt, vertegenwoordigen 1.000 nieuwe recruten."

Intussen blijkt de top van het leger een echt waterhoofd, een 'Mexicaans leger' met liefst 52 generaals die op een fikse loopbaanverlenging konden rekenen? Tijdens de periode van lopende zaken probeerde Flahaut 'stoemelings' nog een paar vertrouwelingen een graad hoger te tillen.
Toch geen goed bestuur

(verontwaardigd) "Neen, en het zijn dan precies die generaals die zeggen dat we een gezonde leeftijdspiramide moeten hebben. Ook de Chief of Defense Van Daele kreeg een jaar bij. Wat ik hem kwalijk neem is dat hij bij zijn aantreden zei dat er niet aan het personeel zou geraakt worden. Zoveel jaren later weten we wel beter."

De regering besliste begin februari om extra militairen naar Afghanistan te sturen. Dit gaf aanleiding tot kritiek, zowel vanuit politieke als vanuit syndicale hoek. Hoe ziet u de buitenlandse taken van het Belgische leger?

"In Kosovo normaliseert de situatie. Dus de aanwezigheid van Belgische militairen zal daar in de toekomst teruggeschroefd worden. Je kan hen dan maar beter elders inzetten. Ik vraag uitdrukkelijk aan zij die zich daar tegen verzetten: wat willen ze dan? Wat verwachten ze nog van het leger? En de angst dat er iets gebeurt? Dat is het risico van het vak."

Is door de afzijdigheidspolitiek van de voorbije regeringen in België het draagvlak voor dergelijke operaties toch niet erg klein geworden. In Nederland weet men om te gaan met gesneuvelde militairen. Maar hoe zal men in België reageren?

"Luister, België heeft inderdaad de laatste jaren voor weinig risicovolle operaties gekozen, maar kan je dit tegenover je bondgenoten blijven volhouden? Neen, want je ondergraaft je eigen positie, je zelfrespect. Men beschouwt je militairen als salonsoldaten. En dit is het laatste wat onze mensen willen. Ik geloof dat onze militairen ervaren en bekwaam genoeg zijn om dergelijke opdrachten aan te kunnen."

Bert CORNELIS